Việt Nam, Trung Hoa núi liền núi, sông liền sông

Một bài hay của bác Nguyễn Xuân Nghĩa về quan hệ Việt Nam- Hoa Kỳ

Những Mục Tiêu Bất Nhất và Những Tính Toán Chết Người... Khác!

Cậu ấm Kennedy và Nikita Krushchev

ĐQAThái: Thưa quý thính giả, đây là Giờ Giải Ảo với ông Nguyễn Xuân Nghĩa, trở lại với quý vị vào mỗi tối Thứ Ba trên làn sóng 1190AM của đài phát thanh NVR và trên mạng lưới điện toán toàn cầu kxmx.com cùng trang nhà của nhật báo Người Việt. Chúng tôi là Đinh Quang Anh Thái, xin kính chào ông Nghĩa. Thưa quý thính giả, từ 35 năm nay, cứ đến Tháng Tư, thì người Việt khắp nơi lại nhớ về biến cố 1975 và nhiều người trong chúng ta tự hỏi vì sao Hoa Kỳ lại có những quyết định tai hại như vậy cho người Việt và cho cả danh dự hay quyền lợi của nước Mỹ? Chúng ta sắp bước vào Tháng Tư nên chúng tôi nêu câu hỏi với ông Nghĩa để tìm hiểu về chuyện này, mà cũng có khi để tự giải ảo chăng? Ông Nghĩa nghĩ sao?

Nguyễn Xuân Nghĩa:- Tôi thiển nghĩ là mình có oán nước Mỹ thì cũng chẳng làm thay đổi được quá khứ. Bây giờ ở trên đất Mỹ, thì ta nên cố tìm hiểu lại chuyện xưa và có khi cũng cần tự giải ảo trong cách vận động vào chính trường Hoa Kỳ cho quyền lợi của một nước Việt tự do. Ta sẽ phải mất nhiều chương trình thì may ra mới trình bày hết được mọi chuyện. Phần tôi thì tôi xin đề nghị là ta sẽ nói về chuyện gần trước, chuyện xa mình đề cập sau, và nếu có nêu được vài ý kiến giúp thính giả suy ngẫm về thảm kịch của dân tộc thì cũng là điều vinh hạnh cho chương trình chúng ta.

ĐQAThái: Ông nói là sẽ trình bày từ gần đến xa là như thế nào?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Xa thì ta nhớ quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ khởi đầu một cách gián tiếp khi Hoàng tử Cảnh gặp Thomas Jefferson vào cuối thế kỷ 18, và trực tiếp khi Bùi Viện gặp Tổng thống Ulysses Grant vào hạ bán thế kỷ 19. Cả hai lần đều không thành vì khi ấy Hoa Kỳ nhìn qua hướng khác. Sau đó là từ những năm 1945 tới 1954 thì thành mà từ đấy cũng... thành đại họa cho Việt Nam do rất nhiều khúc mắc của lịch sử và tính toán của Hoa Kỳ.

- Gần thì ta có biến cố của mươi năm trước khi Hoa Kỳ ký Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt và cho Việt Nam hưởng quy chế tối huệ quốc sau năm 2000, hay có biến cố 15 năm trước, khi Mỹ thiết lập bang giao với chế độ Cộng sản Hà Nội vào năm 1995 sau khi bãi bỏ lệnh cấm vận kinh tế vào năm 1994.

- Ở giữa thì có biến cố 1975, và rất nhiều chuyện thương tâm khác.... Trong cuộc hội thảo quốc tế vào ngày 28 tháng Tư này tại Rose Center, một số học giả Hoa Kỳ được chúng tôi mời qua Quận Cam có thể cũng sẽ trình bày quan điểm của họ về những vấn đề này. Vì sao Hoa Kỳ can thiệp vào Việt Nam rồi vì sao lại tháo chạy và hậu quả của những quyết định ấy là gì? Phần mình, tôi xin nêu ra vài ý kiến đầy nghịch lý để tự giải ảo.

ĐQAThái: Như vậy, nếu nhớ lại chuyện cũ 35 năm và nhiều dấu mốc thời gian khác, chúng ta nên nhìn lại nước Mỹ trong quan hệ với Việt Nam...

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Trước hết, hãy nói chuyện gần. Sau khi bãi bỏ lệnh cấm vận kinh tế năm 1994, Hoa Kỳ tái lập bang giao với Việt Nam năm 1995. Từ đấy, các chính quyền nối tiếp - cả Dân Chủ lẫn Cộng Hoà - đều tích cực giúp Việt Nam cải thiện kinh tế với cao điểm là năm 2001, khi Tổng thống Bill Clinton cho ký hiệp định thương mại song phương Mỹ-Việt, bên trong có điều khoản tạm chấp nhận quy chế tối huệ quốc (là mậu dịch bình thường - NTR) được tái xét hàng năm. Quy chế NTR đó trở thành vĩnh viễn và thường trực từ năm 2007 khi Hoa Kỳ thời ông Bush mở cửa cho Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO. Lý do chính thức là cải thiện kinh tế sẽ cải thiện chính trị, và Hà Nội gọi đó là "âm mưu diễn biến hoà bình"!

ĐQAThái: Rồi từ đó, tình hình Việt Nam có thay đổi không?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ là từ đó, tình hình kinh tế Mỹ-Việt có đổi khác. Tôi xin được nêu vài con số về sự đổi khác này nhưng nhấn mạnh rằng đời sống đa số người dân Việt Nam thì vẫn chưa.

- Trong 15 năm, từ 1994 đến cuối năm 2008, xuất cảng của Việt Nam qua Mỹ đã từ 50 triệu Mỹ kim tăng đến hơn 12.000 triệu, tức là hơn 12 tỷ - gấp 250 lần. Ngược lại, xuất cảng của Mỹ qua Việt Nam chỉ tăng từ 172 triệu Mỹ kim lên gần hai tỷ bảy - gấp 15 lần thôi. Rồi kể từ 1995 đến giữa năm  2009, Việt Nam liên tục đạt xuất siêu - là xuất nhiều hơn nhập cảng - với Hoa Kỳ. Kỷ lục là xuất siêu gần 10 tỷ Mỹ kim năm ngoái. Việt Nam có lợi lớn trong quan hệ buôn bán với Mỹ! Nhưng lời được 10 tỷ thì Việt Nam lại... trả cho Trung Quốc vì bị nhập siêu ngạch số tương đương với nước láng giềng phương Bắc, đàn anh và quan thầy của lãnh đạo Hà Nội!

- Ngày nay, khi một số giới chức Mỹ lại có vẻ muốn giúp Việt Nam nâng khả năng bảo vệ nền độc lập trước sức ép của Trung Quốc, tới độ ngầm kêu gọi thông cảm trước sự vi phạm nhân quyền quá trắng trợn của Hà Nội, thì ta nên ngạc nhiên, và nói thật là nên coi chừng vì mục tiêu của Mỹ lại dời đổi! Cũng y như khi họ nó về trường hợp Miến Điện vậy.

- Hiểu cho gọn thì hợp tác với chế độ quân phiệt Miến hay độc tài Việt Nam để chặn Trung Quốc có khi lại là giải pháp! Và nhiều người Mỹ gốc Việt rất ưa chuyện đó vì trở về Việt Nam làm ăn với hàm ý là để giúp đất nước ngăn ngừa Trung Quốc! Có khi nhờ Mỹ ép Hà Nội mà mình còn được ra làm quan trong một chính thể đa nguyên kiểu Mỹ!

ĐQAThái: Nhưng vì sao Mỹ lại có mâu thuẫn giữa lý tưởng tự do dân chủ với quyết định kinh tế? Chẳng hạn như vì sao Hoa Kỳ cứ nói là nhờ chuyển hóa kinh tế mà phát huy dân chủ tại các quốc gia khác, nhưng rốt cuộc thì có thể vì quyền lợi kinh tế mà hợp tác với các chế độ độc tài?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chuyện quyền lợi kinh tế lại không đơn giản là để bán hàng hoặc đầu tư vào Việt Nam nhằm kiếm lời vì như ta thấy đấy, Mỹ bán ít mua nhiều và Việt Nam có lợi hơn khi làm ăn với Mỹ.

-  Thứ nữa, nước Mỹ đã hợp tác với chế độ Hà Nội ít nhất 15 năm dù biết rằng chế độ này độc tài và tham ô hơn hai nền Cộng Hoà đã bị họ lật đổ hay bức tử tại miền Nam. Còn lại, thì truyền thông và thầy cô thiên tả của Mỹ tiếp tục duy trì lý luận xuyên tạc là vì chế độ ông Diệm độc tài chế độ ông Thiệu tham nhũng và Quân lực Việt Nam không chiến đấu nên mới thua! Tôi xin miễn bàn về sự bất công nguy hiểm đó cho trí não của con em chúng ta vì nhiệm vụ cải sửa sự sai lầm ấy là của mọi người. Nhưng cũng xin nhắc lại rằng Hà Nội thì mở chiến dịch giải thích rằng khi xưa ông Hồ Chí Minh đã muốn hợp tác với Mỹ và tiếp xúc với cơ quan tình báo OSA của Hoa Kỳ mà vì bị Mỹ từ chối nên buộc lòng ông ta phải dựa vào Nga vào Tầu để đánh đuổi thực dân Pháp! Ra cái điều ông ta yêu nước và thực tâm tranh đấu vì độc lập dân tộc và rằng chủ nghĩa cộng sản chỉ là phương tiện! Đó là đổi trắng thay đen.

- Trở lại chuyện cũ, suốt 15 năm ấy, cộng đồng người Việt tại Mỹ có nhiều cuộc tranh luận về việc nên hay không bãi bỏ cấm vận kinh tế và bình thường hoá quan hệ ngoại giao với Hà Nội. 

- Một bên thì cho là phải dùng kinh tế nâng cao mức sống người dân thì mới nâng cao dân trí và đấy là điều kiện cần thiết cho dân chủ. Bên kia thì không tin vào lời cam kết thay đổi của Hà Hội nên chủ trương là nên giữ lệnh cấm vận, hoặc chỉ thận trọng giải tỏa những hạn chế kinh tế theo từng bước cải thiện chính trị tại Việt Nam. Cuộc tranh luận ấy đã hết vì khi Mỹ bắt tay và làm ăn với Hà Nội thì việc một số người tỵ nạn năm xưa trở về làm ăn với chế độ - hoặc ở ngoài này cộng tác với tay chân của chế độ - là việc họ cho là hợp lý, nếu chưa là hợp đạo lý. Chẳng lẽ chúng ta lại đòi bảo hoàng hơn vua mà chống Cộng hơn Mỹ? Vả lại, cáo bao tử phải no hơn thì cái đầu mới suy nghĩ thông thoáng hơn.

- Theo lý luận khôn ngoan của họ thì hãy cứ trở về "xây dựng đất nước", rồi làm giàu cho mình và trở ra tìm cách bênh vực chế độ! Đâm ra, cái đầu của chính trị rất biết xài cái bao tử của con buôn. Còn chuyện người dân là chuyện bá tánh, ở dưới!

ĐQAThái: Nhưng vì sao Hoa Kỳ đã từng muốn giúp miền Nam có tự do hơn miền Bắc cộng sản, mà sau lại bỏ cuộc và giờ đây lại giúp đỡ Việt Nam Cộng sản và 15 năm sau vẫn chưa thấy có cải thiện gì nhiều về chính trị cho tự do hơn? Họ biết rất rõ về những tệ nạn đàn áp đó chứ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Có lẽ ít ra một lần cho xong, chúng ta nên hiểu ra động lực của Hoa Kỳ trước và sau 1975 thì sẽ dễ hiểu ra chuyện 1975. Nhiều người cho là chỉ vì Tổng thống Richard Nixon và Ngoại trưởng Henry Kissinger đầy gian hùng. Sự thật lại chưa hẳn như vậy mà còn kinh hãi hơn vậy!

- Ngay từ cuối năm 1967 - một năm trước khi tranh cử Tổng thống - ông Nixon đã viết trên số tháng 10 tờ Foreign Affairs rằng "Về dài [Hoa Kỳ] không thể mãi mãi để Trung Quốc nằm bên ngoài cộng đồng các quốc gia để nghiền ngẫm sự hoang tưởng, ôm ấp hận thù và đe dọa các nước láng giềng". Ông ta thận trọng chuẩn bị việc giải vây Trung Quốc và kéo xứ này ra khỏi tình trạng bế quan toả cảng, để sẽ đứng cùng phe với Hoa Kỳ. Mục đích của Nixon là chính trị.

- Chính trị đó là giải toả sự cô lập của quốc gia đông dân nhất địa cầu - khi đó có hơn 500 triệu dân - hầu lập thế liên minh Mỹ-Hoa trong mối quan hệ tay ba giữa Hoa Kỳ, Cộng hoà Nhân dân Trung Quốc và Liên bang Xô viết. Ông thành công mỹ mãn, với cái giá là đẩy một đồng minh là Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) ra khỏi Liên hiệp quốc. Còn đồng minh kia, "tiền đồn thế giới tự do" là Việt Nam Cộng Hoà, thì được đẩy xuống biển. Hay vào vòng tay Cộng sản ở miền Bắc.

- Qua các tài liệu được giải mật sau này thì trong năm năm bẻ tay Việt Nam Cộng Hoà để đòi cùng ký bản Hiệp định Paris, Nixon và Kissinger đều cân nhắc và chấp nhận rủi ro là miền Nam sẽ rơi vào chế độ Cộng sản. Là điều họ đã đồng ý với Tổng lý Chu Ân Lai của Trung Quốc trước sự ngạc nhiên của họ Chu! Miễn rằng điều ấy xảy ra đủ lâu sau khi Hoa Kỳ triệt thoái để khỏi bị mang tiếng.

- Việc miền Nam chỉ sụp đổ hai năm sau khi Hiệp định Paris được ký kết là phép lạ, của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà, chứ Chính quyền Nixon đã chờ đợi một sự sụp đổ sớm hơn! Y hệt như trước đó, khi Bảo Đại chỉ định ông Ngô Đình Diệm về làm Thủ tướng, bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng nội các của ông Diệm khó tồn tại sau năm tuần! Nào ngờ ông Diệm lật ngược được thế cờ, thống nhất được miền Nam hỗn loạn thời ấy thì Mỹ mới nhảy vào ủng hộ. Trong khi đó đa số dư luận vẫn cứ xem ông Diệm như người của Mỹ, được Mỹ đưa về làm Thủ tướng!

  

- Kỷ niệm 35 năm, ta cần nói đến phép lạ đó của Quân lực chúng ta khi đã bi bỏ rơi, hết đạn mà vẫn cố chiến đấu và trước đó còn xả thân bảo vệ Hoàng Sa trong khi Đệ thất Hạm đội Mỹ ở gần đó vẫn dửng dưng theo dõi từ bên ngoài! Đô đốc Elmo Zumwalt còn nói rằng Hoa Kỳ chẳng có quyền lợi gì ở khu vực đó! Chuyện binh lính miền Nam chiến đấu đến cùng cho Tổ quốc Việt Nam thì ta phải nói ra vì lịch sử chỉ nhớ tới vài ba bức hình của binh lính ta bám trực thăng mà chạy và không ai còn lưu giữ để phố biến hình ảnh bộ đội Bắc Việt bị xiềng vào chiến xa.

- Động lực của Hoa Kỳ tại Việt Nam là như vậy, cách tiến hành của họ tất nhiên là thô bạo và phũ phàng. Khi miền Nam hấp hối và cố đương cự hoặc gây dựng khả năng cầm cự về kinh tế hay quân sự thì nỗ lực đó đều bị Hoa Kỳ chặn đứng! Việc Việt Nam Cộng Hoà muốn vét sạch vốn liếng còn lại vào đầu năm 1975 - chừng 300 triệu Mỹ kim - để mua súng đạn tự vệ đã bị cản trở.

- Trước đó, một nỗ lực gây vốn đầu tư từ tập thể quân đội tương tự như Nam Hàn thời Pak Chung Hee là Quỹ Tiết kiệm của Quân đội và Kỹ thương Ngân hàng của quỹ này cũng bị Mỹ diệt gọn. Lý do chính thức: chuyện ấy giới hạn kinh tế thị trường của tư doanh và vi phạm luật lệ viện trợ Mỹ!... Khi ấy, bản thân tôi làm Phó Tổng giám đốc ngân hàng phát triển loại trung ương của Chính phủ Sàigon còn được yêu cầu là không tài trợ cho các dự án của Kỹ thương Ngân hàng. Triết lý kinh tế chính trị Mỹ là chuyện thiêng liêng mà cay đắng lắm. Bây giờ, hãy nhìn tư doanh Mỹ vui vẻ liên doanh với doanh nghiệp nhà nước của Bắc Kinh hay Hà Nội thì ta rõ tính chất co giãn của triết lý chính trị ấy.

ĐQAThái: Vì sao ông cho rằng vấn đề ở đây không là tính chất gian hùng của Nixon hay ngụy tín của Kissinger, hoặc sự lật lọng của đảng Cộng Hoà?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa nó là một đặc tính chính trị của lãnh đạo Hoa Kỳ, thuộc cả hai đảng.

- Ngay sau khi đơn phương đổ quân vào Đà Nẵng - trước sự chưng hửng của lãnh đạo miền Nam, của Đại sứ Mỹ vốn là một Đại tướng là Maxell-Taylor - vào hồi tháng Ba năm 1965, cách đây 45 năm, Tổng thống Lyndon Johnson của đảng Dân Chủ đã vừa leo thang chiến tranh vừa tìm cách đàm phán với Hà Nội để kết thúc chiến tranh! Ông ta khó tháo chạy vì thừa hưởng di sản Việt Nam của một Tổng thống bị ám sát là John Kennedy, và không muốn mang tiếng đi ngược chủ trương chính thức của vị tiền nhiệm.

ĐQAThái: Mà chủ trương của Kennedy là gì?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Sau khi thất bại tại Cuba trong vụ đấu trí với Nikita Krutchev năm 1962, thực ý của cậu ấm Kennedy chỉ là biểu dương ý chí chống cộng ở một nơi an toàn vì rất xa nước Mỹ, là Việt Nam nơi mà bản thân ông và ban tham mưu toàn đại trí thức thì không hiểu gì cả. Ông trù tính dấn tới để cho thấy mình là tay diều hâu chống cộng, rồi sẽ rút sau khi tái đắc cử năm 1964. Cứ như chuyện thời sự ngày nay vậy!

- Rồi biến cố bi thảm tháng 11 năm 1963 khi Kennedy bị ám sát tại Dallas lại phá vỡ tính toán đó khiến Johnson lên làm Tổng thống và phải bày tỏ ý cương quyết mà thật ra không phải chí quyết thắng. Ông Johnson mang họa vì hồ sơ Việt Nam chứ có những ưu tiên lớn hơn ở nhà: xây dựng "Xã hội Đại đồng" (Great Society) với các chương trình giáo dục, xoá nghèo đói, bảo dưỡng và trợ giúp y tế (Medicare và Medicaid)... Nếu nhìn từ quyền lợi của Hoa Kỳ, đấy là chuyện chính đáng - mà ngày nay thì cũng vậy thôi!

ĐQAThái: Ông nêu ra ý kiến hơi lạ là ông Johnson không có chí quyết thắng. Vì sao ông nói như vậy khi mà Johnson leo thang chiến tranh và có lúc đổ tới nửa triệu lính Mỹ vào Việt Nam?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi rất thương và rất quý trọng người chiến binh và thương nhất là khi họ bị hy sinh cho mục tiêu chính trị!


- Thật ra, Johnson vừa đòi đánh vừa muốn đàm ngay từ tháng Tư năm 1965 đến tháng Tư 1968 là khi đồng ý hoà đàm với Hà Nội, qua trung gian của nào Ấn Độ, nào Tổng thư ký Liên hiệp quốc là U Thant, qua Thủ tướng Anh Harold Wilson, qua Cộng hoà Nam Tư Yugoslavia, hay đức Giáo hoàng Phao lồ Đệ lục, Canada, v.v... Mỗi lần Mỹ leo thang lại một lần bắn tiếng, mỗi lần đề nghị hưu chiến và ngưng oanh tạc lại là một lần hỏi han để đàm phán việc triệt thoái. Cỡ hai chục lần như vậy trong ba năm - mà nhiều khi người Việt mình khi đó không biết. Và Hà Nội thì bất cần!

- Trong chuyện ấy, sai lầm chiến lược của Chính quyền Johnson hay của Tướng Westmoreland tại Việt Nam là chuyện của Mỹ. Nhưng sai lầm sinh tử cho nước Việt Nam chính là mục tiêu của lãnh đạo Hà Nội, muốn vay đạn Tầu đánh Mỹ cho toại chí Bắc Kinh và ngày nay ta mới lãnh họa! Đã 35 năm rồi mà nhiều người ở Hà Nội chưa thấy tối... Thời ấy, nhà thơ Chế Lan Viên của Hà Nội đã vẻ vang minh họa chân lý tối mò đó như sau, tôi xin được đọc lại và sẽ còn đọc lại mãi để mong rằng con trẻ đời nay ở trong nước có dịp hiểu ra sự thật:

"Phương Nam nguyện hái hoa màu lửa,

Cho thỏa lòng mơ bạn Bắc Kinh!"

- Trở lại động lực của Hoa Kỳ, vì sao Mỹ can thiệp vào Việt Nam để "xây dựng tiền đồn tự do" và "ngăn làn sóng đỏ" sau lại bơi vào làn sóng đỏ mà đạp tiền đồn này xuống nước? Chúng ta xin giành câu hỏi này cho chương trình khác của Giờ Giải Ảo....

Một bài hay của bác Nguyễn Xuân Ngĩa

Vũ Hoàng & Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA Ngày 2011-07-13

Trận đấu về Ngân sách - Luật chơi và Đấu pháp...

AFP photo - Tổng thống Mỹ Barack Obama gặp lãnh đạo Quốc hội 

về các cuộc đàm phán ngân sách trong phòng nội các của Nhà Trắng 

ở Washington, DC hôm 11 tháng Bảy năm 2011.

Trong ba ngày liền, thị trường tài chính toàn cầu đã theo nhau rớt giá vì lo sợ khủng hoảng về đồng Euro có thể lan từ Hy Lạp qua các nước khác tại miền Nam Âu châu.Cùng lúc đó, cũng trong ba ngày, Tổng thống Hoa Kỳ đã ba lần gặp gỡ lãnh đạo của Quốc hội để dung hòa quan điểm về ngân sách mà vẫn chưa tìm ra giải pháp. Một mấu chốt trong cuộc là "định mức đi vay", là hạn ngạch tối đa mà Quốc hội cho phép chính quyền liên bang vay tiền để tài trợ mức thiếu hụt ngân sách. 

Nếu không nâng định mức này thì đầu Tháng Tám tới đây, nước Mỹ sẽ không được phép vay tiền nữa và đương nhiên ở trong tình trạng kỹ thuật gọi là "vỡ nợ". 

Vì sao một siêu cường dân chủ như Hoa Kỳ lại gặp tình trạng ách tắc lạ lùng như vậy? Diễn đàn Kinh tế tìm hiểu hồ sơ này qua phần trao đổi do Vũ Hoàng thực hiện sau đây với nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa .

Bội chi nhân sách

Vũ Hoàng: Xin kính chào ông Nghĩa. Trong khi vụ khủng hoảng tài chính Âu Châu đang khiến cả thế giới rúng động thì Hoa Kỳ lại gặp ách tắc về một thủ tục dung hòa ngân sách và định mức đi vay khiến Hành Pháp và Lập Pháp đã ba lần hội họp trong ba ngày mà chưa tìm ra giải pháp. Viễn ảnh trước mắt có thể là chính quyền liên bang hết được phép vay tiền kể từ đầu Tháng Tám  này và như vậy hết tiền thanh toán chi tiêu, kể cả tiền lời của các khoản vay nợ trước đó. Kỳ này, Diễn đàn Kinh tế muốn giúp thính giả tìm hiểu về một chuyện kỳ lạ như vậy nên xin ông Nghĩa trình bày cho bối cảnh của vấn đề.

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa ông, trước hết, Hoa Kỳ là một xứ dân chủ nên việc chi thu của quốc gia đều phải từ những người đại diện do dân bầu lên quyết định. Giới đại diện dân cử này giải quyết công vụ dưới sự phán xét của cử tri, nếu không thì họ thất cử trong kỳ bầu cử sau. 

- Thứ hai, trong lịch sử 235 năm của quốc gia này, chính quyền liên bang đã từng chi nhiều hơn thu và bị thiếu hụt ngân sách. Thực tế thì bị bội chi từ thời lập quốc khi hụt tiền tài trợ chiến phí của cuộc chiến giành độc lập hoặc cuộc chiến năm 1812 với Đế quốc Anh để bảo vệ chủ quyền, rồi còn trận Nội chiến vô cùng tốn kém từ năm 1861 đến 1865 và các cuộc chiến sau này nữa....

Chuyện đáng sợ là các khoản chi bắt buộc mà giới dân cử không thể tránh được và sự thiếu hụt tích lũy của các quỹ xã hội như an sinh hay y tế, khiến ngân sách Hoa Kỳ còn bị bội chi nữa.

Ô. Nguyễn Xuân Nghĩa

- Là một quốc gia dân chủ, lại hay bị bội chi mà quyết định chi thu lại do dân chúng giám sát nên quốc gia này phát triển ra một hệ thống luật lệ vô cùng phức tạp để kiểm soát việc chi tiêu, hầu chính quyền không được phép tự tiện sử dụng tài nguyên công sản của quốc gia. Cũng hệ thống luật lệ ấy mới gây ách tắc khi đại diện dân cử, là Tổng thống và các Dân biểu Hạ viện và Nghị sĩ Thượng viện, không dung hoà nổi quan điểm về ngân sách quốc gia. Người Mỹ chấp nhận là thà rằng ách tắc như vậy còn hơn là trao cho ai đó một siêu quyền lực để quyết dịnh về mọi chuyện.

Vũ Hoàng: Cứ như ông vừa trình bày thì việc bị bội chi ngân sách và mâu thuẫn về chủ trương trong công chi thu ngân sách quốc gia không là điều hãn hữu mà đã từng xảy ra nhiều lần?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nó xảy ra nhiều lần, gần như thường trực, và là một phần của sinh hoạt chính trị xứ này mà từ bên ngoài thì nhiều người không hiểu nên cứ cho rằng nền dân chủ rất dễ đưa tới khủng hoảng. Khi thế giới bị chấn động về đồng Euro mà cường quốc số một về kinh tế lại tranh cãi mãi về ngân sách thì ai cũng có thể cho là kỳ là lạ. Thật ra, chính thủ tục ấy mới có hy vọng tránh được lạm dụng. Và cần nói thêm rằng người ta có quyền tranh cãi mà tổng thống hay các phủ bộ cũng chẳng thể cấm đoán hay bỏ tù ai được! Trong khi ấy, xã hội dân sinh của dân chúng vẫn sinh hoạt bình thường.

 

Nợ - Vấn đề lớn?

Vũ Hoàng: Nhưng thưa ông, còn cái định mức đi vay kia? Nếu Quốc hội Mỹ không cho phép thì chính quyền liên bang bị bó tay và điều ấy có thể gây khủng hoảng trên thị trường tài chính chứ? Một quốc gia không còn khả năng đi vay để trả lương hay trả nợ thì đấy có là một vấn đề không?

Người tìm việc xếp hàng nộp hồ sơ xin việc tại hội chợ việc làm San Francisco hôm 12 tháng 7 năm 2011. AFP photo 

 

 

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa rằng có là vấn đề, nhưng không là khủng hoảng!
 

- Xin nói tiếp về bối cảnh, khi ngân sách bị bội chi – là trường hợp ngày nay – thì đại diện của dân tại Hành pháp và Lập pháp phải áp dụng một thủ tục pháp lý là "dung hoà ngân sách" để hoà giải các mâu thuẫn, thí dụ như phải giảm công chi hay tăng thuế. Trong hệ thống luật lệ phức tạp của Hoa Kỳ, thủ tục này có những đòi hỏi chính xác và từ 30 năm qua, Hoa Kỳ đã có 23 lần áp dụng, đa số là 17 lần thì khi có một Tổng thống Cộng Hoà cầm đầu Hành pháp.

- Khi bị bội chi, chính quyền phải đi vay nhưng chỉ được vay trong giới hạn do Quốc hội cho phép, người ta gọi đó là "định mức đi vay". Tính đến cuối Tháng Sáu, Hoa Kỳ đã vay tổng cộng là 14 ngàn 460 tỷ Mỹ kim và con số 14,46 ấy là mức giới hạn cuối, nếu không được Quốc hội cho phép vay nhiều hơn thì người ta tính ra là đến mùng hai tháng tới là chính quyền sẽ bị kẹt. Thật ra, luật lệ cũng cho áp dụng một số biện pháp bất thường chứ không đến nỗi vậy nhưng khi hoà giải mâu thuẫn như giảm chi hay tăng thuế thì người ta nêu vấn đề về "định mức đi vay" và kỳ hạn cấp bách trước mắt để có sức thuyết phục cao hơn trong việc tranh luận.

Vũ Hoàng: Chúng ta đã xong phần bối cảnh về cuộc tranh luận hiện nay tại thủ đô Hoa Kỳ. Bước qua phần tìm hiểu về nội dung, thưa ông, kích thước của vấn đề là lớn hay nhỏ tới chừng nào? Như ông vừa nói thì nước Mỹ đang mắc nợ đến hơn 14 ngàn tỷ đô la, trong khi cả nước sản xuất ra một khoản tài sản cũng có chừng đó thôi, thì đấy là một vấn đề rất lớn chứ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa rằng đấy là một vấn đề rất lớn, phải nói rằng chưa từng thấy! Nói về sự vay mượn của chính quyền liên bang, số nợ hơn 14 ngàn tỷ này bằng 93% của Tổng sản lượng Nội địa GDP, khiến Mỹ đứng hàng thứ 12 của các nước mắc nợ nhiều nhất thế giới! Thật ra, số nợ ấy có cả khoản nợ của các cơ quan liên bang vay mượn nhau, chứ nếu chỉ kể tiền vay vay công chúng ở trong và ngoài nước thì gánh nặng gọi là "công trái" ấy lên tới 69% GDP.

- Thứ hai, việc mắc nợ tăng đột ngột đến mức kỷ lục trong hơn hai năm qua vì bội chi ngân sách quá nặng giữa một chu kỳ suy trầm kinh tế do tăng chi để kích thích sản xuất mà ít hiệu quả. Nếu duy trì lề lối chi tiêu ấy thì tổng số nợ công chúng sẽ từ khoảng 70% lên đến 100% GDP vào năm 2021! Vì vậy, cử tri mới nổi giận và trong cuộc bầu cử vào Tháng 11 năm ngoái họ đã dồn phiếu cho đảng Cộng Hoà.

Số nợ hơn 14 ngàn tỷ này bằng 93% của Tổng sản lượng Nội địa GDP, khiến Mỹ đứng hàng thứ 12 của các nước mắc nợ nhiều nhất thế giới!

Ô. Nguyễn Xuân Nghĩa

- Kết quả là đảng Cộng Hoà đang kiểm soát Hạ viện với sứ mệnh họ tuyên bố là quyết liệt giảm chi để tiến đến quân bình ngân sách trong một vài chục năm tới. Nhưng, đảng Dân Chủ vẫn còn kiểm soát được Thượng viện dù với đa số ít hơn trước. Họ chủ trương là cũng nên quân bình lại ngân sách nhưng không thể giảm chi nhiều quá mà cần tăng thuế nữa. Tổng thống Obama thuộc đảng Dân Chủ thì cố dung hòa quan điểm giữa đôi bên, nhưng ông cũng đang ra tái tranh cử năm tới nên rất e sợ sự phán đoán của cử tri.

- Năm tới, dân Mỹ sẽ bầu lại tổng thống, toàn thể 453 dân biểu Hạ viện và cỡ một phần ba nghị sĩ Thượng viện nên ngần ấy giới chức dân cử đều quan tâm đến ý dân, tức là mọi người phải hòa giải nhưng cũng phải tiết giảm công chi, vấn đề là giảm chừng bao nhiêu, giảm những gì và tăng thuế bao nhiêu, cho những ai.... Vì vậy, họ vừa tranh luận với nhau vừa tìm cách thuyết phục quần chúng về lập trường quan điểm của mình.

Vũ Hoàng: Như ông vừa trình bày thì chúng ta có một lúc hai khía cạnh. Đó là tranh luận về thực tế phũ phàng của hệ thống tài chính công quyền vì bộ máy quốc gia vẫn hàng ngày chuyển động và cần tiền thanh toán các chương trình sinh hoạt của kinh tế quốc dân. Khía cạnh kia là cách trình bày và thuyết phục quần chúng về quan điểm của mình hầu cử tri sẽ tiếp tục ủng hộ mình. Thưa ông, có phải như vậy không?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như thế, và ở giữa thì có thị trường tư doanh và sự tính toán của cả triệu người ở trong và ngoài trước từng quyết định của chính trường, vì các quyết định này ảnh hưởng đến quyền lợi gần xa của họ. Mà phản ứng của thị trường cũng chi phối ngược quyết định của chính quyền vì có thể khiến lãi suất hay cổ phiếu lập tức lên hay xuống!

- Thế rồi, trên cùng còn có truyền thông báo chí được tự do phán xét và trình bày lại cho dư luận. Muốn phán xét thì phải hiểu vấn đề và muốn trình bày cho trung thực thì phải biết trọng sự thật. Cử tri là thành phần sau cùng sẽ quyết định về lập trường của giới dân cử và về khả năng hay giá trị của truyền thông. Trong một hồ sơ kinh tế tài chính phức tạp, lồng vào thủ tục pháp lý rắc rối thì ta thấy ra trách nhiệm rất lớn của truyền thông.

- Nhưng thà là vất vả tìm hiểu sự thật như vậy còn hơn là phó mặc cho ai khác quyết định tất cả rồi sau này con cháu sẽ phải trả nợ về các quyết định hay sự thờ ơ dại dột của mình. Có sự am hiểu tối thiểu về kinh tế cũng là một yêu cầu cần thiết để xây dựng dân chủ, nhưng trước hết thì còn phải có quyền tự do tìm hiểu và phát biểu.

 

Nước Mỹ sẽ ra sao

Các nhà đầu tư trên sàn giao dịch chứng khoán New York trước tiếng chuông đóng cửa ngày 01 tháng 6 năm 2011. AFP Photo 

 

 

Vũ Hoàng: Câu hỏi cuối, thưa ông, theo sự lượng định của ông, kết quả trận đánh về ngân sách này sẽ ra sao?

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta chưa biết được tương lai nhưng tôi nghĩ rằng đây là cơ sở cho sự xét đoán hay dự báo.

- Thứ nhất, lãi suất dài hạn - là tiền lời cho vay và đi vay khi mua bán Công khố phiếu Mỹ - hiện vẫn còn ở mức rất thấp nên hậu quả của tranh chấp hay ách tắc về ngân sách đối với thị trường vẫn chưa là cái gì đó mà ta gọi là khủng hoảng. Trong kho luật lệ thì bộ Ngân khố cũng còn nhiều khí cụ áp dụng để tránh tình trạng gọi là "nước Mỹ vỡ nợ" vì không được phép đi vay nữa, giả thuyết cứ gọi là kinh hoàng ấy thật ra có xác suất rất thấp!

- Thứ hai, thực tế thì ngân sách quốc gia vẫn phải trang trải một số khoản chi bắt buộc về an sinh xã hội cho người dân nên thể nào Quốc hội cũng phải giảm chi, nhưng trong một chừng mực nào đó giữa hai thái cực là những con sôốđược tung ra như hỏa mù là bốn ngàn tỷ hay một ngàn 400 tỷ. Vì vậy, thể nào cũng phải nâng định mức đi vay nhưng trong khoảng 2.500 tỷ thôi, nếu không, cử tri sẽ nổi loạn và nhiều người thất cử!

- Thứ ba, kinh tế Mỹ vẫn bị nguy cơ suy trầm từ nay đến cuối năm với thất nghiệp chưa thể giảm nên mọi chính trị gia đều bị thực tế này chi phối. Trong hoàn cảnh đó, nếu mà tăng thuế nhà giàu để quân bình ngân sách, hoặc là không triển hạn giảm thuế đã quyết định hồi tháng 12 năm ngoái thì sẽ lãnh hậu quả kinh tế vì người trả thuế nhiều cũng là người trả lương, là dân có tiền để đầu tư. Do đó, đảng Dân Chủ sẽ thận trọng khi đòi tăng thuế vì sợ bị kết án là làm cho nạn suy trầm kéo dài.

- Thứ tư, nguồn thu thuế khóa cho ngân sách Hoa Kỳ hiện chỉ bằng khoảng 15% Tổng sản lượng GDP, là mức thấp nhất kể từ trước Thế chiến II. Với tình hình sản xuất đang sa sút thì số thu này khó tăng, ngay cả trong giả thuyết chấm dứt việc miễn thuế thời ông Bush hoặc chấm dứt việc triển hạn việc giảm thuế lương bổng đã áp dụng từ đầu năm nay. Nhưng về dài, việc tăng thuế Medicare áp dụng từ năm 2013 sẽ nâng nguồn thu thuế khoá về mức bình quân lâu dài của nước Mỹ là khoảng 18% GDP. Vì vậy, tôi thiển nghĩ rằng tranh luận về thuế có thể là gay go ồn ào chứ không là chuyện đáng sợ như dư luận thường nghĩ.

- Chuyện đáng sợ là các khoản chi bắt buộc mà giới dân cử không thể tránh được và sự thiếu hụt tích lũy của các quỹ xã hội như an sinh hay y tế, khiến ngân sách Hoa Kỳ còn bị bội chi nữa. Việc cải sửa thói tật tăng chi vô trách nhiệm của mấy năm qua là cần thiết trong trường kỳ, nhưng nếu chính người dân không chấp nhận việc điều chỉnh các khoản phúc lợi xã hội thì bội chi ngân sách vẫn là vấn đề. Và khi ấy, lãi suất trái phiếu sẽ vọt lên trời và nước Mỹ sẽ suy sụp. Nhưng đấy là chuyện lâu dài hơn một chu kỳ tranh cử!

 

Vũ Hoàng: Xin cảm tạ ông Nghĩa về cuộc phỏng vấn này.

Hãy gọi "Trung Quốc" là "China"

Ý kiến bạn đọc: Hãy gọi "Trung Quốc" là "China"

Ngô Đồng Toản

ngodongtoan@gmail.com

Đôi lời thưa cùng bạn đọc:

Chủ Blog mới nhận được thư của bác Ngô Đồng Toàn gửi đến; theo địa chỉ gửi đi, bác Ngô Đồng Toàn còn gửi đến các địa chỉ của các vị có tên tuổi gồm: GS Nguyễn Huệ Chi, Nhà giáo Phạm Toàn, Nguyễn Thế Hùng, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Trung, Hồ Uy Liêm (VUSTA), GS Hoàng Tụy, bà Phạm Chi Lan, GS Tương Lai, GS Chu Hảo, GS Đặng Hùng Võ…

Thiết nghĩ, việc gọi Trung Quốc là China là hoàn toàn cần thiết, theo như nội dung của bài viết.

Ngoài ra, chủ Blog tôi nhận thấy rằng, bản thân người Tàu họ cũng gọi tên đất nước của họ là China, thì tại sao Việt Nam ta lại không gọi như thế, bằng chứng là:

Hàng hóa do Tàu sản xuất, họ ghi trong bao bì là:     Made in China.

Trong khi hàng hóa China tràn ngập Việt Nam, thì đây cũng là cơ hội ta gọi luôn tên nước này thành China.

Tôi biết rằng, việc thay đổi một thói quen là rất khó, nhưng ngay từ bây giờ ta phải làm vì lòng tự tôn dân tộc và tạo thói quen cho thế hệ mai sau.

Các báo chính thống hãy làm theo vì lòng tự trọng của dân tộc ta; mặc dù hiện nay trong hàng ngũ lãnh đạo nước ta như đang mắc phải bệnh… “sợ” Tàu (?!).

Giả sử Bộ Ngoại giao China có hỏi là tại sao lại thay đổi đột ngột, thì có cách trả lời là: Quốc tế hóa cho nó… oai! (he he).

Từ nay trở đi, nếu có các bài viết về China thì tôi tình nguyện viết là… CHINA.

Sau đây là một vài hình ảnh đã “quốc tế hóa” về danh từ CHINA và bài gửi của tác giả Ngô Đồng Toàn.

Rất mong bạn đọc có ý kiến ủng hộ.

 Kinh quá!

China tham vọng là "trung tâm thiên hạ" và ý đồ thâu tóm đại dương theo "hai chuỗi đảo" màu đỏ

Nhóm chúng tôi dịch cuốn sách DEATH BY CHINA – Chết dưới ta China. Chúng tôi đã thống nhất dùng từ “China” trong suốt cuốn sách, thay cho từ “Trung Quốc”, để góp phần làm thay đổi một thói quen đã ngàn năm.

Anh Nguyễn Đình Huỳnh viết:

Thư số 1: Trước đây, khi dịch một số bài có liên quan đến Trung quốc, tôi thắc mắc, tại sao chúng ta lại gọi nước nầy là "Trung quốc" khi tất cả mọi người trên thế giới gọi nó là "China"?

Và tôi có viết một bài, chưa hoàn chỉnh, về chuyện nầy. Một số ý chính:

1. Khi mình gọi ai là "bố" có nghĩa mình tự xem mình là "con", gọi nó là "anh" thì tự xếp mình xuống hàng "em út".

Gọi nó là "Trung quốc" thì có phải mình đang tự xếp mình là nhược tiểu, là "Man, Di, Nhung, Địch".

2. Chuyện nó tự xưng là "Trung quốc" là ngạo, nhưng mình lại chấp nhận gọi như thế, đồng nghĩa với việc tự xếp mình là "Man" mới đau chứ.

Tên nước chúng ta, trong tiếng Hán đươc xem như thế nào anh chị biết không?

3. Cả thế giới có ai gọi nó như thế đâu? Ai cũng gọi nó là "China", thằng làm đồ sứ, chứ ai chịu xem nó là Con Trời đâu, chỉ có dân mình.

4. Người Nhật gọi Trung quốc là gì? Trong tên người Nhật gọi nước nầy hàm ý khinh bỉ (?!).

- Người Hàn quốc gọi nước Nhật là gì?

5. Liệu chúng ta có nên tiếp tục gọi nó là "Trung quốc" hay không?

Hay nên thay đổi, gọi nó đúng như tất cả mọi người, mọi dân tộc trên thế giới đều gọi "China"?

Chúng ta vẫn có gọi tên các nước theo tiếng Anh đó thôi: Singapore, Indonesia, Myanmar, Thailand,

...

6. Liệu có thay đổi được?

- Đây là thói quen hình thành từ thời Bắc thuộc, đã hơn nghìn năm.

- Nhưng cần thay đổi phải thay đổi.

- Đừng để 1000 năm sau con cháu chúng ta phải tiếp tục cách gọi nầy. Đừng để con cháu chúng ta phải chịu đau khổ làm "em út", nhược tiểu. Phải để chúng ngang hàng, ngẩng cao đầu tự hào trước các dân tộc khác, kể cả dân tộc phương Bắc.

7. Làm thế nào để thay đổi?

- Bắt đầu từ mạng

- Từ giới trẻ

-....
- Chính thức thay đổi trong giáo khoa vỡ lòng  và mọi nơi, mọi chỗ.

Thư số 2: Theo mình, nếu ý tưởng nầy được chuẩn bị thật kỹ, có một bài phân tích thật chí lý và... được ra mắt một cách trang trọng, đàng hoàng tác động sẽ tốt hơn nhiều và mới hy vọng "khả thi" khi được mọi người, mọi giới tán đồng.

Nếu không chuẩn bị kỹ, thì mọi người chỉ xem là một dạng phản kháng nhất thời, làm được thì tốt, không thì thôi, dễ bị chìm nghỉm như nhiều ý kiến khác.

Chính vì thấy anh Hải Khôi "nội công thâm hậu" nên mới nhờ anh triển khai. Ý của ai không quan trọng, quan trọng là con cháu ta không bao giờ phải gọi hai chữ "Trung quốc" nữa.

Nếu bắt đầu thay đối ngay từ thế hệ chúng ta thì quá may mắn, Nhưng chúng ta phải thấy được lực cản còn nhiều.

Nếu mọi người tán thành, thì nên xem đây là một project để có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm khi đưa ra sẽ có tác động lớn, và có cơ hội thành công.

Mình đề nghị mọi người quan tâm tham gia viết bài, góp ý để có một bài viết, nhiều bài viết hay, được xuất bản công khai, được in báo giấy, báo điện tử, được những diễn đàn của thanh niên, trí thức thảo luận.

Một số ý đề nghị như sau (chắc chắn sẽ có nhiều người có ý hay hơn):

1. Phân tích sự ngạo mạn, tư tưởng xem mình là trung tâm thiên hạ, xem người khác là "man, di, nhung, địch"

2. Phân tích sự hèn yếu của mình khi chấp nhận một sự kiêu ngạo như thế.

Người ta cao vì mình cúi xuống. Gọi nó là" Trung quốc", thì mình là gì "....quốc"?

3. Đặt vấn đề:

- Cả thế giới gọi Trung quốc là China, thì ta cứ gọi như thế

- Ta cũng đang gọi tên các nước theo kiểu nầy đó thôi : Xing-ga-po, Ma-lai-xi-a, In-do-ne-xi-a,...

- Ngôn ngữ nói và viết của chúng ta thời gian qua cũng thay đổi theo chiều hướng đó.

Những tên gọi như Luân-đôn, Ba-lê, Hoa-Thịnh- đốn, ..dần dần biến mất trên sách báo, giáo trình, và được thay bằng Lon-don,  Pa-ri, Oa-sing-tơn,..

- Chuyện ta gọi China là Chi-na là bình thường.

4. Nguyễn Lương Hải Khôi bài viết rất hay và nhiều ý tưởng độc đáo, phản biện

Nếu Khôi cho rằng cách nhìn tạo ra số phận,

Nguyễn Lương Hải Khôi - Trung Quốc trong mắt Nhật Bản, cách nhìn tạo ra số phận

thì tôi tin rằng cách gọi nước khác cũng tạo nên số phận của nước mình.

Nhiều khi ta cứ nghe nói ông cha ta dã khôn ngoan thế nầy thế nọ,..nhưng chúng ta chũng nên xem cha ông của người Nhật và người Hàn đã ứng xử như thế nào? Có bao giờ chúng ta thấy cần phải...xem lại không?

5. Dù gì đi nữa, việc chúng ta gọi China là Trung quốc là không hợp lý, khác với các nước khác, các dân tộc khác.

Và khi gọi như thế chúng ta đã hèn đi, thấp xuống. Liệu đó là điều "khôn ngoan" của chúng ta?
Liệu chúng ta muốn mãi mãi con cháu chắt chúng ta 10 năm, 100 năm, 1000 năm sau tiếp tục chịu nỗi dau nầy?

Trân trọng.

---------------------------------------------------

TS. Nguyễn Đức Mậu đang làm việc ở Viện văn học, là Biên tập của http://vanhoanghean.com.vn/ , đồng tình như sau:

Có được những đề xuất mới giúp thay đổi, có những ý kiến  mới hội tụ được nhiều quan tâm thì vô cùng thú vị

Trung cộng góp phần làm khởi động tinh thần Việt, có thay đổi được hay không là ở thế hệ Việt Nam mới

Có được sự quan tâm chung, hợp tác người Việt trên toàn thế giới thì hay biết bao

Tự cường về tinh thần là bước đầu cho một tự cường khác

Lí do thay đổi, bắt đầu từ cuốn sách này, hay bản dịch này:

1.Các cụ nhà ta, hồi đầu thế kỉ XX đã từng gọi TQ là Chi na:

Chi Na chung một họ hàng

Xiêm La, Nhật Bản cùng làng Á Đông

2. Để thống nhất quốc tế

3....

4....

Có thể in luôn trên Văn hóa Nghệ An để nhận được góp ý của bạn đọc, chắc bạn đọc hoan nghênh, rất hoan nghênh, ít nhất là tinh thần của sáng kiến này.

------------------

Nguyễn Hữu Quý

Một bài hay

Để đánh dấu ngày Hiệu Minh Blog đóng cửa, xin đăng lại một bài cho các bạn suy ngẫm

Chào tạm biệt và hẹn gặp lại

Tạm biệt nhé. Ảnh: HM

Thưa bạn đọc quí mến
Hiệu Minh Blog đã đi một quãng đường và hy vọng để lại dấu ấn trong lòng bạn đọc. Xin cảm ơn các bạn đã ghé thăm blog này.
Do nhiều việc liên quan đến cơm áo gạo tiền nên tác giả không thể tiếp tục viết blog như hiện nay. Xin có mấy lời cáo biệt cùng bạn đọc.

Hy vọng chúng ta gặp ở đâu đó, một ngày nào đó, về vấn đề nào đó. Vào thời điểm thích hợp, Blog HM tiếp tục phục vụ bạn đọc chu đáo hơn.
Blog sẽ chuyển sang chế độ riêng tư trong vòng 24 giờ tới.
Cảm ơn các bạn.
HM. 7-7-2011

Có những con đường hòa hợp để yêu thương

Tác giả: Hiệu Minh

Có hận thù được hóa giải ngay sau bao nhiêu máu đổ. Có hàn gắn phải mất vài thập kỷ. Nhưng có những đối đầu về ý thức hệ kéo dài hơn nửa thế kỷ vẫn chưa ngã ngũ. Tạm gác ý thức hệ để hòa hợp và yêu thương, cũng là một cách nhân loại giúp nhau phát triển.

Cuối tuần trước, tôi đưa bọn trẻ ra chơi trên Quảng trường quốc gia (National Mall) ở Washington DC. Nơi đây, mỗi tượng đài, nhà tưởng niệm, khu vườn, viện bảo tàng hay hồ Tidal Basin đều mang một ý nghĩa đặc biệt.

Thả hồn trên quảng trường, chợt nghĩ về số phận các dân tộc được định đoạt khác nhau và đưa đến vị thế khác nhau chỉ vì cách hòa hợp và yêu thương rất khác nhau.

Chiến tranh Triều Tiên - nỗi ám ảnh 6 thập kỷ

Người viết bài này nhớ lại lần đầu đến thăm bức tường chiến tranh Triều Tiên. Ai mới nhìn qua cũng có thể biết sự khốc liệt của cuộc chiến vẫn còn đó. Tượng những người lính cầm súng xung trận, cuộc chiến tranh liên Triều khốc liệt vẫn như hiện lên trước mắt. Giống một ám ảnh, một định mệnh, tượng đài chiến tranh như chưa hề tan khói thuốc súng, nên tới nay bóng ma chiến tranh vẫn thoắt ẩn hiện, dù đã 60 năm trôi qua.

National Mall. Ảnh: HM

Năm 1950, quân đội Bắc Triều Tiên tấn công Nam Triều Tiên để giải phóng đất nước. Liên Xô, Trung Quốc, rồi Mỹ tham chiến. Cuộc chiến tranh hao người tốn của cho cả hai phía cuối cùng vẫn kết thúc ở vĩ tuyến 38 như trước.

Sau sáu thập kỷ, Triều Tiên vẫn bị chia cắt. Chưa có hòa giải dân tộc nào thành công.

Bức tường chiến tranh Triều Tiên. Ảnh: HM

Sự thù địch về ý thức hệ đã đẩy đất nước tới con đường chia cắt. Bom đạn dường như lúc nào cũng sẵn sàng nổ trên đất nước này. Xót xa hơn, trong thế kỷ 21 mà hàng chục triệu người dân vẫn sống nghèo khổ, chỉ vì người ta không biết tha thứ, hòa hợp và yêu thương.

Bức tường Chiến tranh Việt Nam - đè nặng 35 năm

Bao nhiêu nước mắt đã rơi trên con đường nhỏ dưới chân tường hình chữ V. Có biết bao nhiêu người Mỹ đã từng chua xót, ngậm ngùi... khi đứng trước bức tường im lặng mà nói lên rất nhiều điều về kiếp người mỏng manh trước những hận thù ý thức hệ, để chỉ nhìn thấy họ tên người thân yêu của mình, những người lính buộc phải chết trận cho những tham vọng... không phải của mình.

Họ tên 58 ngàn lính Mỹ tử trận được khắc lên những tấm đá hoa cương. Và cuộc chiến ấy cũng đã để lại mất mát vô cùng to lớn cho Việt Nam với mấy triệu người ngã xuống.

Đã có ba triệu du khách tới thăm viếng bức tường im lìm này hàng năm. Dù mùa Đông giá lạnh hay ngày Hè nóng bức, dù mùa Xuân hoa nở hay mùa Thu lá vàng. Chỉ nhìn những tấm đá lạnh lẽo cũng đủ thấy sự ám ảnh, sự lạnh buốt của cái chết và sự khốc liệt của cuộc chiến bên kia đại dương.

Suy ngẫm. Ảnh: NV Quang

Chiến tranh đã lùi xa 35 năm, thế nhưng hậu quả nặng nề vẫn còn khắp nơi. Bom mìn sót lại là nỗi ám ảnh cái chết rất có thể xảy ra bất ngờ ngay khi cuộc sống đã bình yên, và người ta đã tính, phải mất 400 năm nữa, mới có thể dọn sạch. Di chứng da cam để lại hệ lụy bi thảm cho hàng triệu người.

Người Mỹ đã hòa giải với Việt Nam 15 năm nay. Ở thế giới bên kia, linh hồn những người tử trận của hai phía đã làm bạn với nhau và quên cả cuộc chiến tranh đó rồi. Nhưng trên mặt đất, đâu đó vẫn còn sự chia rẽ trong lòng của kẻ ở người đi, về mầu cờ hay bài hát.

Vẫn còn tiếng vọng về ý thức hệ làm át đi ý định hàn gắn. Đó mới là thứ bom mìn hay di chứng da cam nguy hiểm, dù trên bức tường chiến tranh không hề có biểu tượng súng ống. Chỉ có nhứng phiến đá in rõ cả bầu trời lẫn hàng cây xanh.

Thế chiến thứ 2 và sự hòa nhập của Châu Âu

Nằm gần giữa National Mall là Đài tưởng niệm Chiến tranh Thế giới thứ hai với biểu tượng 50 bang nước Mỹ. Nửa triệu lính Mỹ đã bỏ mạng. Quanh đài phun nước hoành tráng hình bầu dục, du khách tưởng mình đang hòa nhập với thế giới hòa bình.

Cách đây hàng thế kỷ, người Đức từng tự hào là dân tộc thượng đẳng, không chấp nhận dân Do Thái thông minh hay quí tộc Ba Lan được sống chung dưới một bầu trời. Xích sắt của xe tăng, đại bác nổ đã cướp đi sinh mạng mấy chục triệu người.

Dân Do Thái bị thiêu trong lò. Người Ba Lan bị giết hại khoảng 6 triệu người, bằng 1/5 dân số. Sự căm thù đối với nước Đức là tột cùng.

Nhưng rồi đên một ngày, nước Đức phải giơ cờ trắng ra hàng Hồng quân Liên Xô ngay tại sào huyệt của chủ nghĩa phát xít. Nước Đức chia đôi bởi bức tường Berlin. Tây Berlin phát triển theo đúng qui luật kinh tế thị trường, Đông Berlin dù mạnh nhất phe XHCN cũng không thể nào sánh nổi với Tây Đức.

Ngày thống nhất nước Đức cuối cùng đã đến, dù muộn hơn 45 năm so với sự hòa giải Mỹ-Nhật. Ước mong thống nhất, tình yêu thương đã làm nên nước Đức hùng mạnh ngày nay.

Ba Lan, Tiệp khắc, Hungari cùng với các nước Tây Âu lập nên EU, một "quốc gia" châu Âu bao gồm các quốc gia, một sức mạnh kinh tế và quân sự của thế giới. Kẻ gây ra chiến tranh đã hối cải, sát cánh với những nạn nhân, quên quá khứ, hướng tới tương lai nên mới có hàng chục quốc gia tiêu chung đồng tiền euro và đi lại không cần visa.

Ý thức hệ Đức thượng đẳng, mặt trời nước Anh không lặn, niềm kiêu hãnh thuộc địa của Pháp, cuối cùng, đã không còn chỗ đứng trong EU này.

Tidal Basin - hồ nước yên bình hóa giải mối hận thù

Đài tưởng niệm thế chiến II. Ảnh: HM

Khi tháng Tư và mùa Xuân về, hàng triệu du khách dạo quanh hồ Tidal Basin ngắm hoa anh đào Nhật nở rực rỡ giữa thủ đô Washington DC. Rất nhiều người từ Tokyo bay sang tận đây để chiêm ngưỡng những bông hoa có nguồn gốc từ chính đất nước họ. Thật lạ lùng, anh đào Nhật trồng bên DC, nở đẹp hơn trên núi Phú Sỹ.

Để có những cánh hoa mỏng manh rơi trên mặt hồ Tidal Basin phẳng lặng, hai dân tộc Mỹ - Nhật đã phải trải qua những sóng gió dài hàng thế kỷ.

Năm 1912,  thành phố Tokyo tặng Washington DC một món quà 3000 cây hoa anh đào, thể hiện mối tình hữu nghị những năm tháng êm đềm. Sau Thế chiến II, vào năm 1965, người ta trồng thêm 3800 cây nữa để phủ kín xung quanh bờ hồ, những mong hoa anh đào giúp xoá đi nỗi đau chiến tranh tàn khốc giữa hai dân tộc.

Ngày 7-12-1941, người Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng, phá tan căn cứ hải quân của Hoa Kỳ tại đảo Hawaii. Đây là trận đánh đi vào lịch sử chiến tranh thế giới thứ II và cũng mở đầu cho cuộc chiến Mỹ-Nhật. Tổng thống Franklin D. Roosevelt tuyên bố: "Ngày 7 tháng 12 năm 1941 sẽ mãi là một ngày ô nhục".

Sau đó là cuộc chiến cướp đi sinh mạng hàng triệu người và được kết thúc bởi hai trái bom nguyên tử ném xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki. Khoảng hai trăm ngàn người bị thiêu cháy hoặc vùi trong đống gạch vun.

Hoa đào bên hồ Tidal Basin, hóa giải những hận thù. Ảnh: Ngọc Dung

Người Nhật vốn trọng nghĩa khí, thất bại trên không thể chấp nhận được. Cả dân tộc được nuôi dưỡng trong huyền thoại Thiên Chiếu Đại Thần.

Thấy đất nước hoang tàn, vua Chiêu Hòa bất ngờ lên đài phát thanh tuyên bố đầu hàng không điều kiện. Đó là bước ngoặt trong ý thức hệ của người anh cả da vàng dù người Nhật tưởng mặt trời  không bao giờ tắt trên đất nước mình.

Thiên Hoàng chuyển sang thành người của dương gian để hòa hợp hàng triệu người thất trận.Tướng Douglas MacArthur, chỉ huy lực lượng Đồng Minh, biết quên đi nỗi ô nhục Trân Châu Cảng, không truy tố vị vua nước Nhật.

Đó chính là chiếc chìa khóa mở ra tương lai cho một quốc gia bại trận tiến lên, trở thành cường quốc kinh tế thế giới sau 30 năm phát triển. Thủ đô Washington có thêm những cây anh đào, hoa nở đẹp mê hồn mỗi khi xuân đến bên Tidal Basin.

Phải chăng đó là sự hóa giải lòng hận thù thành tình hữu nghị vĩ đại nhất sau thế chiến thứ hai?

Hòa hợp để Yêu thương

Hòa hợp để yêu thương thế nào ư? Vừa dễ mà cũng vừa khó. Dễ vì bắt đầu lúc nào cũng được, nhưng khó nhất là con người ta có dám làm không. Ai, dân tộc nào, cộng đồng nào dám từ bỏ ý thức hệ để thay bằng một ý thức nhân loại, thay một định kiến cá nhân bằng một phổ quát toàn cầu, thay xây hạnh phúc quốc gia bằng hòa hợp và hữu hảo với cả thế giới?

Nếu tiếp tục sự ích kỷ của một người, một cộng đồng, hay một quốc gia thì sự chia cắt đất nước như bán đảo Triều Tiên sẽ còn mãi. Đau khổ trong chia ly thuộc về người dân, mất mát và đổ máu cũng thuộc về người dân.

Người Nhật tự do bay sang DC ngắm hoa anh đào vì đã biết xóa bỏ quá khứ đau đớn, dùng đó cho bài học tương lai.

Hòa hợp để Yêu thương. Ảnh: NV Quang.

Châu Âu không cần visa và tiêu một đồng tiền chung vì mười mấy quốc gia đã ngồi cùng nước Đức gây bao tội ác để bàn về một ý thức hệ mà cả nhân loại mong đợi, đó là toàn cầu hóa và hội nhập.

Mải nghĩ, ba cha con tôi quay về bức tường chiến tranh Việt Nam lúc nào không biết. Những tấm đá như chìm dưới mặt đất, chôn đi quá khứ phũ phàng. Vài người cựu chiến binh già lặng lẽ tìm gì đó trên tường, thấy cả bóng mình và đất trời trong đó.

Có thể họ đang suy ngẫm về những gì đã mất, làm gì để đau thương ngày hôm qua không còn đeo đuổi.

Cuộc chiến Việt Nam đã kết thúc 35 năm. Nếu không biết hóa giải hận thù, xóa bỏ những định kiến cá nhân, không biết tạm gác ý thức hệ xa lạ sang một bên để đặt quyền lợi dân tộc lên trên, thì chính người đang sống đã vô ơn những người đã khuất.

Máu của người đã trở về vĩnh viễn trong cát bụi hẳn không phải để nuôi dưỡng sự hận thù. Người nằm lại chiến trường cũng chính là để mầm sống nảy nở, đơm hoa kết trái, giúp cho sự hòa hợp để yêu thương đến sớm hơn với đồng loại.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/

Theo: Caulongbachai

--------------------------

Đăng bỡi: Tranhung09

*****